Stappenplan voor de begeleiding van problematische
afwezigheden
Zoals bekend is de boodschap van deze omzendbrief zeer duidelijk: spijbelen mag niet.
De overheid wil de eerste 30 halve lesdagen van ‘ongewettigde afwezigheid’
als problematisch (code B) i.p.v. ongewettigd (code O) laten registreren en de
school de ruimte geven zich in zijn leerlingbegeleiding op de onderliggende
problematiek te richten.
De nieuwe regelgeving op de afwezigheden, die recent werd ingevoerd, impliceert
een goed preventiebeleid. Ze is gebaseerd op een sluitend registratiesysteem,
een efficiënte opvolgingsstrategie en een communicatief schoolklimaat. Bij de
toepassing ervan leggen de scholen veeleer de nadruk op curatief dan op
preventief optreden. De implementatie van deze nieuwe regelgeving vraagt nog de
nodige zorg en ondersteuning.
Mede door een intensere samenwerking met het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) zal de kans tot een preventief en indien nodig remediërend optreden t.a.v. het spijbelen, verhogen.
Registratie onder code B: lijst van mogelijke redenen die zonder twijfel moeten geregisteerd worden onder code B
| - afwezigheid zonder enige wettiging |
| - meer dan vier ziektebriefjes van ouders |
| - ziektebriefje van ouders voor meer dan 3 opeenvolgende kalenderdagen |
| - spijbelen |
| - medisch attest voor zieke moeder (of vader) of voor hulp in het huishouden |
| - duidelijk vervalste of twijfelachtige medische attesten |
| - laattijdig ingediende medische attesten |
| - niet ondertekende medische attesten |
| - medisch attest ‘volgens verklaring patiënt’ |
| - niet vooraf aangevraagde afwezigheid voor persoonlijke redenen |
| - afwezigheid wegens persoonlijke reden niettegenstaande weigering door directeur |
| - afwezigheid om op ziek broertje of zusje te passen |
| - afwezigheden die pas gewettigd worden na bevraging door de school |
| - telefonische verwittiging van afwezigheid wegens ziekte of andere reden zonder schriftelijke bevestiging |
| [deze lijst is niet limitatief] |
Spijbelen, regelmatig afwezig zijn, is in de meeste gevallen een uiting van achterliggende problemen
| leerlinggebonden | |
| oudergebonden | |
| schoolgebonden | |
| maatschappijgebonden |
Om het ‘spijbelbeleid’ te laten slagen, wordt volgend stappenplan
gerealiseerd.
Het sleutelbegrip voor een efficiënt spijbelbeleid, gericht op preventie en
begeleiding, is communicatie. Centraal hierbij: gedeelde
verantwoordelijkheid
| Stap 1: registratie en inzicht | op intern vlak: correcte en efficiënte registratie in het aanwezigheidsregister - vroegtijdige detectie van afwijkend gedrag van de leerling dat aanleiding kan geven tot een problematische afwezigheid – signalen van leerlingen opvangen |
| nagaan of de betrokken leerling en zijn ouders voldoende de regelgeving kennen – contact met de ouders | |
| Stap 2: intern overleg | bespreking met de klassenleraar – kernklassenraad: (verhelderende) informatie inwinnen - bespreking in de begeleidingscel |
| doel: relevante informatie inwinnen – samen een begeleidingsactie opzetten | |
| Stap 3: overleg met het CLB | in een systematisch en gestructureerd overleg met het CLB kan problematische afwezigheid verder geanalyseerd en aangepakt worden / gestructureerd overleg met de ouders |
| Het CLB wordt ingeschakeld bij complexe onderliggende problemen, maar zeker wanneer de 10 halve dagen B-code overschreden worden. | |
| Doel: opstellen van een begeleidingsplan – aanvulling van het leerlingendossier | |
| Stap 4: inschakelen van externe hulpverlening | om samen met het CLB in gezamenlijk overleg en verantwoordelijkheid een beroep te doen op professionele hulp buiten het onderwijs |
| melding aan het departement |